2018, Cilt 10, Sayı 1, Sayfa(lar) 016-023
Akut Travmatik Torakolomber Omurga Kiriklarinin Fonksiyonel Ve Klinik Sonuçlari
Aykut Akpınar1, Uzay Erdoğan2, Ali Osman Akdemir1
1Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Nöroşirürji Kliniği, İstanbul, Türkiye
2Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi, Nöroşirürji Kliniği, İstanbul, Türkiye
Anahtar Sözcükler: Omurilik yaralanması, fonksiyonelklinik sonuçlar, vertebroplasti, kifoplasti

Amaç: Torakolomber omurga (TLO) yaralanmaları genellikle yüksek enerjili kazalarla; çoğunlukla da araba kazaları ve yüksekten düşmeler nedeniyle oluşmaktadır. Travmatik TLO kırık yaralanma sekelleri; fonksiyon kaybı, deformite, ağrı ve paralizi gibi yıkıcı olabilir. TLO kırıklarının mevcut tedavi seçimleri; konservatif tedavi, dekompresyon, arkadan düzeltme, enstrümentasyon ve perkutan vertebra büyütme usulleri (vertebroplasti ve kifoplasti)’dir. Bu çalışma akut spinal kırıklarının cerrahi tedavi sonuçlarını göstermeyi amaçlamaktadır.

Materyal ve metod: Çalışma Ocak 2013- Ağustos 2014 arası hastanemize başvuran travmatik omurga yaralanmalı 90 hastayı içermektedir (47 erkek, 43 kadın, ortalama yaş 53.68±17.96, yaş aralığı 16 ile 87 arasıdır). Hastaların ayrıntılı nörolojik muayeneleri yapıldı ve yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografi ile tarandı. Toplam 43 ardışık hastaya hareketli omurga kırıkları için entrümentasyon tedavisi uygulandı. Kırk yedi hasta, sıkıştırma veya patlamalı omurga kırıkları için vertebral yükseltme yöntemi ile tedavi edildi. Ağrı; Wong-Baker yüz skalası kullanılarak değerlendirildi.

Bulgular: Tüm hastaların otuz dokuzunda osteoporoz mevcut idi (T skor <-2.5). Yaralanma tipleri; %32.2 trafik kazası, %60 yüksekten düşme ve %7.8 delici travmalar idi. Toplam 24 hastada nörolojik gerileme vardı. Beş hasta paraplejik idi. Operasyon sonrası ortalama ağrılar azaldı ve hastaların çoğunluğu işlerine erken döndüler. Operasyon öncesi ortalama ağrı skoru 5.51 (±0.50) iken operasyon sonrası 2.38 (±0.57) olarak bulundu. Erken stabilizasyon sonrası motor kuvvet skorları iyileşti. Operasyon öncesi motor kuvvet skoru ortalama 3.84 (±1.36) iken, operasyon sonrası 4.08 (±1.30) idi. Stabilizasyon grubunda ağrı skorlarını; osteoporoz, kırık omurga sayısı, motor kuvvet parametreleri ile korele ettik. Osteoporoz grubunda, ağrı ve yapılan girişim arasında korelasyon yoktu. Hem operasyon öncesi hem de operasyon sonrası motor kuvvetler ile ağrı skorları arasında ters korelasyon vardı (p <0.05). Operasyon sonrası ağrı skorlarının, omurga kırık sayısı artması ile artmakta olduğu görüldü (p <0.05). Operasyon sonrası bağımsız ağrı belirleyicileri osteoporoz ve operasyon sonrası motor kuvvetti. Stabilizasyon cerrahisi sonrası bir hasta pulmoner emboli nedeniyle kaybedildi. Bir hasta isecerrahi alanda serozal akıntı nedeniyle enfeksiyon geçirdi. Başka hiçbir hasta takipte kaybedilmedi.

Sonuç: Çalışma sonucunda hem vertebra yükseltme hem de stabilizasyon yöntemlerinin ortalama ağrı skorlarını azaltmakta ve erken mobilizasyona yardım etmekte olduğu tespit edildi. Dekompresyon ve enstrümentasyon gerektiren ilerleyici defisitli, stabil olmayan omurga yaralanmalarında hasta medikal olarak dengeli olduğu anda hemen tedavi edilmelidir. Bu operasyon sonrası motor kuvvetin iyileşmesini sağlar.